|
Sunday, December 28, 2014
Hồi âm...
Wednesday, December 24, 2014
2015 - Thế Giới Đứt Neo và Giảm Phát
2015 - Thế Giới Đứt Neo và Giảm Phát
Việt long & Nguyễn Xuân Nghĩa, RFA
2014-12-23
2014-12-23
Kinh tế thế giới (ảnh minh họa)
RFA
RFA
Chấm dứt loạt tổng kết về kinh tế năm 2014, kỳ này, Diễn đàn Kinh tế sẽ nói về chân trời 2015. Tổng hợp những dự báo của quốc tế, chuyên gia kinh tế Nguyễn-Xuân Nghĩa đưa ra viễn ảnh đáng ngại của kinh tế toàn cầu tử năm tới, với hai điểm nổi bật là sự hỗn loạn của các thị trường tài chính như bị đứt neo và nguy cơ giảm phát toàn cầu, bắt đầu từ Trung Quốc.
Việt Long: Xin kính chào ông Nguyễn-Xuân Nghĩa. Từ đã lâu trên diễn đàn này, ông thường nói kinh tế là môn học u ám vì ta chỉ đế ý đến kinh tế học vào lúc khó khăn. Cũng vì thế mà thính giả của chúng ta thấy ông có xu hướng cảnh báo trước những khó khăn hầu người ta có thể tránh được. Sau ba bài trong loạt tổng kết và những dự báo trước đó về giá dầu thô, hay đồng Mỹ kim và về nguy cơ chiến tranh ngoại hối giữa nhiều quốc gia, xin đề nghị ông trình bày cho viễn ảnh của năm 2015.
Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Trước hết là về bối cảnh. Để quý thính giả mường tượng ra cơ sở suy luận của tiết mục chuyên đề này thì chúng ta phải theo dõi nhiều nguồn tin và tiếp cận công trình nghiên cứu của nhiều nơi thì hiểu ra và rút tỉa được vài kết luận về sự vận hành của kinh tế. Kế tiếp là trình bày một sự thể chuyên môn và phức tạp như vậy một cách đơn giản. Lý do là truyền thông đại chúng có nhiệm vụ cung cấp thông tin cho đám đông với ngôn từ thông dụng để đa số nghe thấy thì hiểu liền và suy đoán ra hoàn cảnh của mình.
- Chuyện thứ hai là khi tổng kết để dự báo thì tiết mục của chúng ta phải mở tầm quan sát về thời gian, cụ thể là ít nhất trở ngược lên biến động từ sáu năm trước, và về không gian là hiểu ra tác động biện chứng của nhiều nền kinh tế khác nhau chứ không chỉ ngó vào Châu Á hay Việt Nam. Một quy tắc chỉ đạo ở đây là càng mở rộng tầm quan sát thì khả năng dự báo rủi ro sẽ càng cao, thí dụ như nói về kinh tế Đông Á thì ta không thể quên được hậu quả của vụ khủng hoảng kinh tế của Liên bang Nga, như nước Nga đã từng bị khủng hoảng năm 1998 vì chấn động từ Đông Á. Nếu thính giả hiểu ra những khó khăn của việc thu thập tin tức để giải trình thì sẽ thông cảm cho việc chúng ta còn phải nhắc lại nhiều lần những gì đã trình bày.
Việt Long: Xin cám ơn ông đã nhắc lại phương pháp làm việc cho một tạp chí chuyên môn như vậy của chúng ta. Bước qua năm 2015, ông nhìn thấy gì từ các công trình nghiên cứu của quốc tế?
Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Tôi xin đi từ khung cảnh chung vào năm 2008. Thời đó, khối công nghiệp hóa Âu-Mỹ-Nhật bị khủng hoảng vì vay quá sức trả từ nhiều thập niên trước nên đến hồi trả nợ. Vụ khủng hoảng gây ra nạn Tổng suy trầm với hàng loạt biện pháp kích cầu để cứu nguy, như tăng chi, hạ lãi suất và bơm tiền kích thích kinh tế. Ngày nay, hiện tượng tiền nhiều và rẻ quá lâu dẫn tới hậu quả bất lường là chính các nước đang phát triển lại vay mượn quá nhiều và chất lên một núi nợ, đa số là nợ bằng Mỹ kim khi đô la lại lên giá và sẽ còn lên giá vùn vụt! Năm 2015 mở đầu thời trả nợ hay vỡ nợ của các nước đang phát triển.
Ngày nay, hiện tượng tiền nhiều và rẻ quá lâu dẫn tới hậu quả bất lường là chính các nước đang phát triển lại vay mượn quá nhiều và chất lên một núi nợ, đa số là nợ bằng Mỹ kim khi đô la lại lên giá và sẽ còn lên giá vùn vụt! Năm 2015 mở đầu thời trả nợ hay vỡ nợ của các nước đang phát triểnNguyễn-Xuân Nghĩa
Việt Long: Thưa ông, đấy là sự mô tả về nguyên nhân và hậu quả của các nền kinh tế với nhau. Đi vào cụ thể thì tình hình của từng khối kinh tế hay từng nước sẽ ra sao?
Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Qua năm 2015, viễn ảnh chung là kinh tế thế giới có thể lại bị Tổng suy trầm, là tăng trưởng thấp hơn, đi cùng nạn giảm phát là hàng họ dù hạ giá vẫn bán không chạy. Giữa khung cảnh đó, Mỹ kim vẫn lên giá vì kinh tế Mỹ đã khá hơn cả, còn Nga đã bị khủng hoảng, Âu Châu mấp mé suy trầm, Trung Quốc trôi vào suy trầm và bị giảm phát lan rộng qua nhiều xứ khác, Nhật bị suy trầm và là yếu tố dẫn tới nạn phá giá của nhiều nước khi đồng Yen mất giá quá nặng vì biện pháp kích thích kinh tế của Nhật. Nạn thi đua phá giá như vậy là trận chiến ngoại hối rất đáng ngại mà chúng ta đã nói tới. Trong khi đó, các nước đang phát triển thì chết kẹt vì nợ quá nhiều khi Mỹ kim lên giá và kẹt nhất là các nước xuất khẩu thương phẩm, là nguyên nhiên vật liệu như đồng thau hay dầu khí. Khi kinh tế suy trầm thì thương phẩm sẽ còn mất giá nữa, trường hợp của dần thô không là duy nhất.
Việt Long: Xin hỏi ông một câu là nếu tình hình chung quả thật u ám như vậy thì các nước có thể nào hợp tác để cùng đối phó chăng?
Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Câu hỏi này rất hay vì cho thấy một chi tiết nhỏ mà nguy là dù kinh tế thế giới đã "nhất thể hóa" khi buôn bán chằng chịt với nhau nhưng lại thiếu một cơ chế phối hợp chính sách chung trước bao khó khăn dồn dập như vậy. Hậu quả là phản ứng "đèn nhà nào nhà ấy rạng, mạng người nào người ấy giữ" đã từng thấy từ năm 2008 và qua các thượng đỉnh của nhóm G-20, là 20 nước có nền kinh tế mạnh nhất. Sự thật thì vì chẳng ai bảo được ai nên xứ nào cũng tự cứu mình trong ngắn hạn mà bất kể tới hậu quả lâu dài và lan rộng qua xứ khác. Năm 2015 sẽ thấy con tầu đứt neo và gieo vào bão tố có thể kéo dài nhiều năm.
Việt Long: Ông giải thích thế nào về hoàn cảnh giông tố toàn cầu mà Hoa Kỳ lại vượt qua sóng gió khiến tiền Mỹ lên giá và nay sẽ gây khủng hoảng cho các nước vay tiền bằng đô la? Liệu Hoa Kỳ có thể là cái neo cứu nguy thiên hạ được không?
Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Thật ra Hoa Kỳ có thể là hòn đảo giữa một đại dương nổi sóng, nhưng vẫn bị ảnh hưởng kể từ cuối năm tới chứ không thể yên bình được lâu.
Qua năm 2015, viễn ảnh chung là kinh tế thế giới có thể lại bị Tổng suy trầm, là tăng trưởng thấp hơn, đi cùng nạn giảm phát là hàng họ dù hạ giá vẫn bán không chạy. Giữa khung cảnh đó, Mỹ kim vẫn lên giá vì kinh tế Mỹ đã khá hơn cảNguyễn-Xuân Nghĩa
- Về câu hỏi kia thì ta nhớ lại rằng sau Thế chiến II vào năm 1945 khi cả thế giới bị chiến tranh tàn phá thì Hoa Kỳ vẫn là giàu mạnh nhất. Khi ấy, Mỹ viện trợ cho các nước và lập ra hệ thống tiền tệ quốc tế chủ yếu dựa vào đồng đô la mà đô la lại giàng giá vào vàng. Trong hơn 20 năm gọi là "hậu chiến" mà là thời Chiến tranh lạnh thì tiền Mỹ tương đối ổn định, các nước thoải mái sử dụng đô la như ngoại tể phổ biến và phát triển rất khả quan.
- Nhưng từ quãng 1960 thì Hoa Kỳ tăng chi cho yêu cầu xã hội bên trong rồi cho cuộc chiến tại Việt Nam ở bên ngoài nên cứ in bạc ra xài. Vì vậy, nhiều nước hết tin vào giá trị của đô la mà đòi đổi Mỹ kim lấy vàng cho chắc. Khi bị mất vàng do đòi hỏi của các nước thì giữa Tháng Tám năm 1971, Hoa Kỳ bứt luôn cái neo vàng, là không tính giá đô la bằng vàng mà thả nổi đồng bạc. Từ đó, tiền Mỹ mất giá nặng qua biên độ thăng trầm rất lớn đi cùng lạm phát rất cao vì tăng chi bừa phứa. Sau khi Hoa Kỳ kịch liệt nâng lãi suất để giảm trừ lạm phát thì đô la tăng giá gấp đôi trong có năm năm với đỉnh cao là thời Tổng thống Ronald Reagan.
Việt Long: Như vậy, ta thấy cái dây neo của Hoa Kỳ cũng dài ngắn thất thường và đô la lên xuống là do quyết định tài chính để giải quyết vấn đề kinh tế của nước Mỹ. Có phải không?
Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Thưa đúng vậy và nước nào có lợi thì nói rằng ta khôn, khi bị thiệt hại lại cho là Mỹ nó ác. Nói đến chuyện ngày nay thì Hoa Kỳ cũng ào ạt bơm tiền cứu nguy kinh tế sau nạn suy trầm 2008 mà tiền Mỹ vẫn vững giá rồi tăng vọt không phải vì chủ đích của Hoa Kỳ mà vì tình hình các xứ khác lại còn tệ hơn Mỹ. Khi ấy, nhiều nước nhiều người tưởng là khôn mà vay tiền Mỹ với lãi suất hạ để kiếm lời ở nơi có lãi suất cao hơn. Ngờ đâu tiền Mỹ lại lên giá, nhất là từ Tháng Năm 2013 khi Ngân hàng Trung ương Mỹ tuyên bố quyết định giảm dần việc bơm tiền vì kinh tế đã tạm hồi phục.
Việt Long: Còn một câu hỏi nữa thưa ông, vì sau kinh tế Hoa Kỳ lại phục hồi sớm nhất?
Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Kinh tế Mỹ tạm hồi phục chủ yếu là do tư doanh tìm cách thoát hiểm bằng sự sáng tạo chứ không do sự nâng đỡ của nhà nước. Một thí dụ nay ai cũng thấy là các doanh nghiệp cạnh tranh với nhau để khai thác kỹ thuật tìm dầu khí trong đá phiến và nâng số cung nên góp phần làm giảm giá dầu thô. Cho đến năm 2013, chính khu vực dầu khí mới tạo thêm công việc tại Texas hay Louisiana và làm giảm mức thất nghiệp tại Mỹ.
- Cũng xin nói thêm là nếu dầu thô sụt giá quá mạnh và quá lâu vì số cung vẫn tăng mà số cầu lại hạ vì nạn suy trầm năm tới thì nhiều doanh nghiệp dầu khí Mỹ cũng gặp khó khăn và giảm số cung vào cuối năm tới. Tức là nước Mỹ cũng bị hiệu ứng suy trầm của toàn cầu chứ không thể nào được vô hại mãi mãi.
Việt Long: Vào đầu chương trình ông có nhắc đến bối cảnh u ám của năm 2008. Bây giờ ta lại thấy một viễn ảnh u ám hơn cho các nước đang phát triển vào năm 2015 đang tới. Khi nhìn lại sự thể như vậy và nghĩ đến hình ảnh con tầu bị bứt neo thì người ta có thể kết luận thế nào?
Nếu dầu thô sụt giá quá mạnh và quá lâu vì số cung vẫn tăng mà số cầu lại hạ vì nạn suy trầm năm tới thì nhiều doanh nghiệp dầu khí Mỹ cũng gặp khó khăn và giảm số cung vào cuối năm tới. Tức là nước Mỹ cũng bị hiệu ứng suy trầm của toàn cầu chứ không thể nào được vô hại mãi mãiNguyễn-Xuân Nghĩa
Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Khi khủng hoảng 2008 bùng nổ, nhà nước nào cũng duy ý chí nhảy vào can thiệp với liều thuốc đổ bệnh. Kết quả là các ngân hàng trung ương nhập cuộc và thi đua bơm tiền mà chẳng phối hợp được với nhau tiến trình trả nợ để tránh giao động và lại con gây ra hậu quả bất lường. Bây giờ thì chính là thị trường mới vận hành và gây nhiều chuyển động trái chiều theo hoàn cảnh riêng của từng nước, thí dụ như xuất hay nhập khẩu nguyên nhiên vật liệu, hoặc mắc nợ nhiều hay ít bằng đô la.
Việt Long: Câu hỏi cuối thưa ông. Hồi nãy ông có nhắc đến việc ngày xưa Hoa Kỳ giàng giá đô la vào vàng. Ngày nay, hiện tại thì nhiều thính giả muốn biết là trong sóng gió của thị trường năm tới thì đô la sẽ lên tới đâu và ngược lại vàng có còn xuống giá hay chăng? Căn cứ trên những dự đoán ông đã theo dõi từ lâu thì ta có thể trả lời cho thắc mắc rất thiết thực đó không?
Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Kỳ trước, tôi có nói đến chỉ số DXY về trị giá đô la so với một số ngoại tệ chính và lời dự báo Mỹ kim có thể tăng giá từ 30 đến 40% nữa. Thật ra người ta còn nhiều chỉ số đo lường khác, như Ngân hàng Trung ương Mỹ có một chỉ số bao quát hơn, gồm có đồng Euro và 25 ngoại tệ khác chứ không thu hẹp vào sáu đồng bạc với sức gia trọng rất cao của đồng Euro như chỉ số DXY. Khi so tiền Mỹ với đồng bạc của 26 quốc gia trao đổi nhiều nhất với kinh tế Hoa Kỳ, kể cả các nước đang phát triển, thì người ta còn thấy sự tăng vọt đáng kể hơn nữa. Vì thế, khủng hoảng tài chính càng dễ bùng nổ năm tới vì xứ nào cũng bán xới đi tìm đô la.
- Câu hỏi thứ hai liên hệ đến giá vàng thì sau khi lên tới đỉnh cao là 1.800 đô la vào Tháng Chín 2012 thì vàng sụt giá mạnh. Tôi nghĩ là còn sụt nữa trong ba tháng tới. Nhưng khi khủng hoảng tài chính bùng nổ thì vàng vẫn là phương tiện bảo toàn giá trị tài sản phổ biến. Từ cái đáy vào khoảng 900 đô la, giá vàng sẽ tăng vọt.
Việt Long: Xin cảm tạ ông Nghĩa về cuộc trao đổi này với lời Chúc mừng Giáng sinh cùng gửi tới quý vị.
Giáng Sinh 1991, ngày cuối cùng của chế độ CS Liên Xô
Giáng Sinh 1991, ngày cuối cùng của chế độ CS Liên Xô
Trần Trung Đạo (Danlambao) - “Merry Christmas!” Một viên chức trong đoàn tùy tùng của Tổng Bí Thư Mikhail Gorbachev chào Ted Koppel và nhóm phóng viên của hệ thống ABC đang đứng chờ trước bậc thềm điện Kremlin. Ted Koppel chào lại nhưng anh chàng Rick Kaplan, phụ tá của Ted Koppel phản đối “Với tôi anh phải chúc là Happy Hanukkah mới phải”. Rick Kaplan nói thế chỉ vì anh ta gốc Do Thái. Viên chức Liên Xô không hiểu Hanukkah nghĩa là gì và tưởng là Honecker nên hỏi ngược “Tại sao tôi phải chào Happy Honecker nhỉ?”
Thật ra, thắc mắc của viên chức Liên Xô không phải là không có lý do. Ngày 25 tháng 12 không chỉ là ngày cuối cùng của hệ thống CS Liên Xô mà có thể cũng là ngày cuối của Erich Honecker nữa. Tên lãnh tụ CS Đông Đức này bị truy tố tại Đức và được Gorbachev cho phép tỵ nạn chính trị tại Liên Xô. Erich Honecker sợ bị Boris Yeltsin tống cổ về Đức nên hôm qua đã chạy sang tòa đại sứ Chile ở Moscow xin tỵ nạn. Báo chí loan tin sáng hôm đó Erich Honecker vừa xin tỵ nạn chính trị lần nữa nên viên chức trong đoàn tùy tùng Gorbachev liên tưởng đến y khi nghe “Happy Hanukkah”.
Ngày 25 tháng 12 là ngày nhiều tỉ tín đồ Thiên Chúa Giáo trên thế giới kỷ niệm ngày Chúa Cứu Thế giáng trần nhưng tại Moscow, ngày 25 tháng 12, 1991 là ngày chính thức cáo chung của chế độ Cộng Sản. Thật khó tin nhưng đang diễn ra trước mắt nhân loại. Ngày cuối cùng của chế độ CS Liên Xô được tường thuật theo từng giờ trong tác phẩm Moscow, December 25, 1991, the last day of Soviet Union của Conor Óclery mà người viết tham khảo.
Tối ngày 24
Thời tiết Moscow lạnh xuống gần 0 độ F. Những lớp tuyết dày trên dưới chân tường điện Kremlin dấu vết của cơn bão tuyết ba ngày trước. Nửa đêm 24 tháng 12, một đoàn hành hương đến cầu kinh dưới chân tháp Thánh Nicholas. Từ khi chính sách Glasnost ra đời, việc tiếp xúc tôn giáo có phần cởi mở. Nhiều đoàn hành hương có cơ hội đến thăm viếng các nhà thờ lớn ở Liên Xô. Phần đông người trong đoàn đến từ Mỹ. Dù Giáng Sinh theo lịch Julian do Giáo Hội Chính Thống Giáo Nga dùng là ngày 7 tháng Giêng những người hành hương này muốn đón Giáng Sinh theo lịch Mỹ ở Moscow. Những ngọn đèn cầy được thắp lên trong đêm đông tại quốc gia CS hàng đầu thế giới. Những người hành hương không biết một cách chi tiết những gì sắp xảy ra trên đất nước này trong vài giờ nữa.
Sáng sớm ngày 25
Mikhail Sergeyevich Gorbachev, Tổng Bí Thư đảng CS kiêm Chủ tịch Cộng Hòa Liên Bang Sô Viết thức dậy sớm. Ông ta ý thức ngay rằng, tất cả những gì ông sắp sửa làm từ bữa ăn sáng do đầu bếp Shura phục vụ và cả biệt điện nguy nga mà vợ chồng ông ta nghĩ trước đó sẽ ở cho đến chết đều sẽ là lần cuối. Chiếc xe đặc biệt ZiL-41047 chờ ông. Hai viên đại tá có khuôn mặt lạnh như tiền ngồi trên chiếc Volga theo sau xe của Gorbachev. Họ không phải là cận vệ nhưng là người mang chiếc cặp trong đó chứa các thông tin tuyệt mật để phát động chiến tranh nguyên tử. Hai đại tá này biết chiều tối nay họ sẽ chào từ biệt Mikhail Gorbachev để phục vụ lãnh đạo Cộng Hòa Nga Boris Yeltsin.
Mikhail Sergeyevich Gorbachev được thế giới ca ngợi như là người đã thổi vào không khí chính trị Liên Xô làn gió mới và được trao tặng giải Nobel Hòa Bình 1990 nhưng trong nước dân chúng đổ hết công phẫn lên ông ta. Tên Gorbachev đồng nghĩa với suy thoái, thất nghiệp, vật giá leo thang, tem phiếu. Người dân thường dĩ nhiên không biết và cũng không cần biết, Gorbachev là lãnh đạo CS thứ bảy từ Lenin và cũng là người kế thừa một gia sản lạc hậu, ung thối từ trong máu của chế độ.
Nhiều câu chuyện cười ở Moscow về thái độ bất mãn của người dân đối với Gorbachev. Ví dụ, trong một tiệm rượu, một người khách đứng dậy bỏ đi, các bạn anh ta hỏi đi đâu, anh chàng đáp đi giết Gorbachev chứ đi đâu, anh ta mở cửa ra đi thật nhưng trở lại ngay, bạn bè hỏi sao giết Gorbachev mà nhanh thế, anh chàng đáp không giết được vì phải sắp hàng dài quá.
9 giờ sáng ngày 25
Mikhail Gorbachev và đoàn tùy tùng đến dinh chủ tịch ở điện Kremlin hơi trễ hơn thường lệ chút ít. Hãng tin Mỹ ABC gồm Ted Koppel và Rick Kaplan có mặt ngay tại chỗ dừng xe. Họ được Gorbachev cho phép tường thuật biến cố lịch sử này. Theo lời kể lại của Ted Koppel, Gorbachev rất trầm tĩnh. Nhân viên làm việc trong điện Kremlin vẫn tới đủ nhưng không có việc nào làm khác hơn là dọn dẹp. Thời khóa biểu tiếp khách trước đây được tính từng phút hôm đó trống không. Mặc dù theo thỏa thuận, Gorbachev có đến cuối năm để dời ra khỏi điện nhưng thực tế Yeltsin đã tóm thu hết quyền hành và các phương tiện thông tin. Đơn vị phòng vệ điện Kremlin vẫn túc trực nhưng không đặt dưới quyền chỉ huy của Gorbachev mà trực thuộc thẳng Yeltsin. Chiếc điện thoại màu trắng trên bàn làm việc của Gorbachev còn hoạt động nhưng không ai gọi vào.
10 giờ sáng ngày 25
Trong lúc điện Kremlin chìm trong im lặng, Tòa Nhà Trắng Nga lại sôi nổi với hàng loạt chương trình trong ngày mới của nền Cộng Hòa. Tòa nhà quốc hội Nga này là biểu tượng của trận chiến chống chế độ toàn trị khi Yeltsin đứng trên xe tăng thách thức đám lãnh đạo CS cực đoan hồi tháng Tám trước đó. Boris Yeltsin lãnh đạo Nga đến văn phòng làm việc. Ông lên văn phòng đặt trên tầng thứ năm bằng cầu thang riêng phía sau. Trên bàn làm việc hàng loạt sắc lịnh chờ ông ký. Một chế độ hình thành bằng máu, dao búa và súng đạn đang được giải thể bằng sắc lịnh. Một trong những sắc lịnh ông phải ký hôm nay là giải tán cơ quan KGB và thay bằng Federalnaya Sluzhba Bezopasnosti gọi tắt là FSB tức Cơ Quan An Ninh Liên Bang Nga. Không chỉ trong ngành an ninh, mật vụ mà cả sắc lịnh về các hí viện, nhạc viện, các viện hàn lâm, trường đại học, viện bảo tàng v.v... từ ngay đều trực thuộc Cộng Hòa Nga.
Các cơ quan ngoại giao quốc tế cũng vậy. Bộ trưởng Ngoại Giao Eduard Shevardnadze nổi tiếng thời Gorbachev bị trục xuất ra khỏi nhiệm sở và thay bằng Bộ trưởng Ngoại giao Nga Andrey Kozyrev. Tại tất cả nhiệm sở ngoại giao khắp các múi giờ trên toàn thế giới, cờ Liên Xô bị hạ xuống và cờ Cộng Hòa Nga ba màu được kéo lên. Nhiều đại sứ vội vã đánh điện cho Yeltsin tuyên bố trung thành. Tòa đại sứ lớn nhất của Liên Xô là tòa đại sứ tại Washington DC với hơn 300 nhân viên thuộc nhiều sắc tộc. Các nhân viên chia thành nhiều nhóm theo sắc dân và tự tuyên bố họ là đại diện cho cộng hòa của họ tại Mỹ.
Gần 11 giờ sáng Tổng thống Nga Boris Yeltsin qua phòng họp quốc hội Nga ở lầu 1. Tổng cộng 252 đại biểu quốc hội đang tập trung để chứng kiến ngày lịch sử. Nhân dịp này, Boris Yeltsin thông báo tin vui rằng 11 quốc gia cựu Liên Xô trong phiên họp tại Kazakhstan đã đồng ý thành lập Khối Thịnh Vượng chung.
12 giờ trưa ngày 25
Mikhail Gorbachev ăn trưa xong. Phía sau phòng ăn có một phòng nhỏ bỏ trống. Tổng bí thư CS Liên Xô vào, đóng cửa lại và nằm nghỉ. Các phụ tá của ông hớt hải đi tìm. Gorbachev phải có mặt để ký thư từ biệt gởi các lãnh đạo thế giới mà ông có quan hệ tốt. Một danh sách khá dài từ Tổng thống Mỹ George H. W. Bush cho đến Thủ tướng Anh John Major và cả các ông hoàng như Vua Juan Carlos và Nữ Hoàng Sofia của Spain.
Bài bình luận trên báo Nga buổi sáng hôm đó chẳng tốt lành gì cho lãnh tụ CS Mikhail Gorbachev. Tờ Rossiyskaya Gazeta tiết lộ các cam kết mật Yeltsin dành cho Gorbachev khi về hưu bao gồm số phụ cấp bằng với mức lương hiện nay của ông ta có điều chỉnh theo mức lạm phát, hai chiếc xe riêng và một đoàn tùy tùng 20 người kể cả tài xế và an ninh. Đây là thỏa thuận kín giữa Gorbachev và Yeltsin nhưng đã bị cánh Yeltsin tiết lộ cho báo chí biết. Các báo còn cho rằng Gorbachev đòi hỏi một đoàn phục vụ lên đến 200 người. Thật ra, theo Chernyaev, phụ tá của Gorbachev, ông ta chưa bao giờ đòi hỏi một số lượng nhân viên phục vụ đông như thế. Phe Yeltsin chỉ bịa ra để làm nhục Gorbachev.
4 giờ chiều ngày 25
Gorbachev và phụ tá Andrei Grachev xem lại diễn văn mà 4 giờ nữa ông sẽ đọc và quyết định thay chữ “từ chức” bằng chữ “ngưng các hoạt động” trong chức vụ chủ tịch Liên Bang Sô Viết. Diễn văn được sửa tới sửa lui nhiều lần chung quanh các điểm xung khắc giữa Yeltsin và Gorbachev.
Cũng trong buổi chiều cuối cùng này, Gorbachev gọi điện thoại chào từ giã tổng thống Mỹ George H. W. Bush. Buổi điện đàm được truyền hình ABC thu. Gorbachev mở đầu trước bằng gọi một cách thân mật “George thân mến, chúc mừng Giáng Sinh đến anh và Barbara!” và nói tiếp “George, tôi muốn báo anh biết một tin quan trọng. Trước mặt tôi là diễn văn từ nhiệm. Tôi sẽ rời khỏi chức vụ tổng tư lịnh và chuyển giao quyền sử dụng vũ khí nguyên tử sang tổng thống Liên Bang Nga”. Buổi điện đàm diễn ra trong không khí rất thân mật và tổng thống Mỹ mời Gorbachev viếng thăm Mỹ lần nữa. Cả hai đều tránh nhắc tới tên Yeltsin.
Trời đã về chiều. Gorbachev và hai phụ tá thân cận nhất của ông ngồi quanh nhau bên ly cà phê cuối cùng. Cả ba đồng ý, sau khi đọc diễn văn, Gorbachev sẽ ký quyết định từ nhiệm thay vì ký trước như dự tính. Trong lúc nhắp cà phê, câu chuyện về số phận Nicolae Ceausescu của Romania được nhắc đến. Mặc dù Gorbachev ví Ceausescu như là Hitler của Romania, cả hai đã duy trì một quan hệ lãnh đạo các quốc gia trong khối CS. Chỉ ba tuần trước khi vợ chồng Nicolae Ceausescu bị xử bắn, Gorbachev đã tiếp y tại điện Kremlin. Trong dịp đó Gorbachev khuyên Ceausescu đừng ngại thực hiện các cải cách dân chủ và tiên đoán “đồng chí sẽ còn sống trong dịp hội nghị các lãnh đạo CS Liên Xô và Đông Âu” tổ chức ngày 9 tháng Giêng. Ngày đó không bao giờ đến và Nicolae Ceausescu cũng đã chết rồi.
7 giờ tối ngày 25
“Kính thưa toàn thể nhân dân”, giọng Mikhail Gorbachev hơi lạc đi vì xúc động, gò má ông rung lên. Trong chốc lát, ông lấy lại bình tỉnh và đọc tiếp “Số phận đã quyết định rằng, khi tôi trở nên lãnh đạo đất nước, hiển nhiên đã có những sai trái trầm trọng trong quốc gia này. Chúng ta có đầy đủ mọi thứ, đất đai, dầu khí, tài nguyên thiên nhiên và Tạo Hóa đã ban cho chúng ta trí tuệ và tài năng - Tuy nhiên, mức sống của chúng ta tệ hại hơn nhiều so với các quốc gia kỹ nghệ khác và khoảng cách mỗi ngày rộng thêm. Lý do rõ ràng vì xã hội bị bóp ngặt trong tay của một hệ thống quan quyền được tạo ra để phục vụ một ý thức hệ, và phải chịu gánh nặng chạy đua vũ trang, căng thẳng tột cùng. Tất cả cố gắng để thực hiện các cải cách nửa vời đều lần lượt dẫn đến thất bại. Đất nước không còn hy vọng gì nữa.”
Gorbachev tiếp tục nói về các cải cách ông thực thi từ 1985, dù sao, đã là những viên gạch cần thiết lót lên con đường dẫn đến chế độ dân chủ và theo ông “xã hội đã đạt được tự do, tự do về chính trị và tự do về tinh thần”. Gorbachev chấm dứt diễn văn lúc 7:12 phút tối. Ông nhìn lên ống kính truyền hình và thêm vào câu nữa “Chúc quý vị mọi điều tốt đẹp”.
Các lý do làm Liên Xô sụp đổ là nguồn thúc đẩy sự nghiên cứu của nhiều sử gia, nhà nghiên cứu, nhà phân tích và vẫn còn đang được nghiên cứu, phân tích. Tuy nhiên, như nhiều người đồng ý, nguyên nhân sâu xa vẫn là những mâu thuẫn có tính triệt tiêu trong bản chất của chế độ CS độc tài toàn trị, sự chuyển hóa không ngừng của xã hội và các nguyên nhân trực tiếp gồm tình trạng tham nhũng thối nát, chạy đua vũ trang và trung ương không giữ được địa phương.
Mâu thuẫn có tính triệt tiêu của chế độ CS. Nếu chỉ nhìn từ bên ngoài, chế độ CS Liên Xô không thể nào sụp đổ. Sau thế chiến thứ hai, Liên Xô có một đạo quân khổng lồ gồm 500 sư đoàn trong đó 50 sư đoàn thiết giáp. Trong thời kỳ chiến tranh lạnh với Mỹ và Tây phương, Liên Xô duy trì một đạo quân từ 3 triệu người đến 5 triệu người. Khoảng thời gian Liên Xô sụp đổ, Liên Xô có 210 sư đoàn với một phần tư là các sư đoàn thiết giáp. Kho vũ khí hạt nhân Liên Xô có 27 ngàn đầu đạn nguyên tử trong đó 11 ngàn đầu đạn có tầm bắn xa đến tận nước Mỹ. Mỗi đầu đạn nguyên tử có thể tàn phá một thành phố Mỹ.
Bên ngoài hùng mạnh, nhưng bên trong, Liên Xô là một cơ chế chính trị chứa đựng các mâu thuẫn nội tại dẫn đến thối rửa. Chủ nghĩa Marx-Lenin đề cao “Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng” nhưng thật sự từ Cách mạng CS tại Nga, Trung Cộng, Cu Ba, Bắc Hàn, Việt Nam v.v... đều phát xuất từ một nhóm nhỏ cán bộ CS biết vận dụng các lý do lịch sử và bất đồng nhất thời trong xã hội để phát động chiến tranh và sau đó tiếp tục cai trị nhân dân bằng súng đạn, nhà tù, sân bắn. Người dân không có quyền chọn lựa. Mâu thuẫn đối kháng mang tính triệt tiêu nhau giữa chế độ độc tài toàn trị và quyền sống, quyền tự do chọn lựa của con người vì thế đã bắt đầu ngay khi cách mạng CS thành công và sâu sắc dần theo thời gian.
Sự chuyển hóa tri thức xã hội. Như người viết đã có dịp phân tích bài Trung Cộng không đáng sợ, sự chuyển hóa tri thức của xã hội là nguồn lực chính thúc đẩy cách mạng dân chủ tại các quốc gia CS. Nguồn lực đó nhanh hay chậm tùy theo điều kiện mỗi nước nhưng là một tiến trình không thể bị ngăn chận bởi bất cứ một cơ chế độc tài nào. Những nguồn đối kháng từ bên trong các nước CS đã âm thầm lớn mạnh chỉ chờ cơ hội là bùng vở. Sức sống của đất nước cũng như của xã hội là một dòng chảy không bao giờ ngừng nghỉ, các thế lực cầm quyền độc tài chỉ là những khe đá, có thể làm chậm dòng thác văn minh nhưng không thể ngào ngăn chận được.
Khi nhận thức con người được mở rộng sự sợ hãi sẽ giảm dần. Điều này thể hiện không chỉ ở người dân Liên Xô lúc đó mà cả các cấp lãnh đạo CS Liên Xô cũng không còn sợ các biện pháp chế tài của trung ương đảng. Chưa bao giờ trong lịch sử đảng CS Liên Xô có một ủy viên bộ chính trị từ chức. Không cần phải tìm hiểu cũng biết điều gì sẽ xảy ra cho Boris Yeltsin nếu ông ta từ chức trong thời kỳ Lenin, Stalin.
Yếu tố chính tác động vào sự sụp đổ của Liên Xô, hệ thống CS tại châu Âu và sẽ diễn ra tại Trung Cộng cũng như Việt Nam chính là nội lực phát xuất từ xã hội, kết quả của các phong trào xã hội và sự chuyển hóa không ngừng của xã hội. Các quốc gia CS còn lại như Trung Cộng, Việt Nam tìm mọi cách để ngăn chận sự phát triển tự nhiên của văn minh con người, cố tình che đậy, bưng bít thông tin nhưng chỉ làm chậm lại tiến tình cách mạng dân chủ một thời gian ngắn mà thôi. Cuộc chiến tranh xoi mòn từng mảnh nhỏ này đang diễn ra từng giờ, từng phút và phần thắng đang nghiêng dần về phía người dân.
Tham nhũng thối nát, chạy đua vũ trang và trung ương không giữ được địa phương. Thập niên 1970 Liên Xô có vẻ trong vị trí ổn định và có ảnh hưởng quốc tế nhất. Vị trí của Liên Xô lên cao tại Phi Châu, Trung Đông và Á Châu. Tuy nhiên sau thượng đỉnh Vladivostok giữa Leonid Brezhnev và Tổng thống Mỹ Gerald Ford tình hình bắt đầu đổi khác. Nền kinh tế Liên Xô suy sụp dần vì hơn 30%, nhiều phân tích cho rằng hơn một nửa, ngân sách quốc gia phải đổ vào cuộc chạy đua vũ trang với Mỹ. Giống như đòn kinh tế Mỹ đang áp dụng hiện nay đối với Vladimir Putin, thập niên 1980, Mỹ cũng thỏa thuận với Saudi Arabia để giữ giá dầu thấp nhằm đánh vào nền kinh tế sống nhờ xuất cảng dầu khí của Liên Xô.
Gorbachev kế thừa một “sự nghiệp cách mạng” nhưng trong thực tế một gánh nặng của chủ nghĩa độc tài toàn trị kéo dài từ 1917 cho đến tháng 3 năm 1985, thời gian ông được chọn làm tổng bí thư đảng. Cơ chế chính trị trung ương không giữ được các cộng hòa địa phương. Trước Giáng Sinh 1991 vài ngày, 11 nước cộng hòa Sô Viết gồm Ukraine, Liên Bang Nga, Belarus, Armenia, Azerbaijan, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Moldova, Turkmenistan, Tajikistan và Uzbekistan tuyên bố họ không còn là những tiểu quốc trong liên bang Sô Viết. Bốn nước Estonia, Lithuania, Latvia, Georgia chọn nghiêng hẳn về phía Tây thay vì theo Nga.
Không có con đường nào khác dành cho các lãnh đạo CS
Chế độ CS, một chế độ đi ngược dòng phát triển văn minh nhân loại và quyền con người như Mikhail Sergeyevich Gorbachev xác nhận trong diễn văn từ chức “hệ thống toàn trị đã ngăn chận một quốc gia để trở nên giàu có và thịnh vượng, hệ thống đó phải bị giải thể.” Điều đó đã xảy ra tại Nga, Đông Âu, Phi Châu và đương nhiên sẽ xảy ra tại Trung Cộng và Việt Nam. Cách mạng dân chủ là một tiến trình không thể nào đảo ngược. Các lãnh đạo CS chỉ có một trong hai chọn lựa, hoặc như Mikhail Gorbachev hoặc như bị lật đổ như Nicolae Ceausescu, Erich Honecker chứ không có chọn lựa thứ ba nào.
Cả làng làm túi xách hàng hiệu giá 50.000 đồng
Cả làng làm túi xách hàng hiệu giá 50.000 đồng
Bởi Kiều Dinh | Vef.vn – Thứ ba, ngày 23 tháng mười hai năm 2014
Hàng hiệu giá bình dân
Mặc dù liên tục khuyến mãi, giảm giá, nhưng dòng thời trang cao cấp vẫn bị ngó lơ vì giá đắt đỏ, trong khi đó "hàng hiệu bình dân" lại được người tiêu dùng ưa chuộng.
Cách trung tâm Hà Nội 40km về phía Nam, làng nghề Thao Nội (xã Sơn Hà, huyện Phú Xuyên) là nơi sản xuất rất nhiều túi giả da thời trang rất kịp mốt, nhái nhiều thương hiệu nổi tiếng như Chanel, Hermes, Louis Vuitton, Michael Kors, Philip Lim, Prada, Marc Jacobs,...
Dọc hai bên đường làng Thao Nội là rất nhiều cửa hàng, đại lý vừa sản xuất vừa bày bán trực tiếp cho khách hàng. Anh Sang, nhân viên đại lý Chín Na, cho biết, thị trường "sốt" túi hàng hiệu nào thì ở đây cũng "ra lò" túi tương tự phục vụ chị em, giá lại rất hời chỉ từ 35.000-80.000 đồng/túi, nếu mua sỉ còn giảm thêm vài giá nữa.
 |
Những cửa hàng vừa sản xuất, vừa đổ buôn túi fake hàng hiệu giá chỉ vài chục nghìn ở Thao Nội
|
Anh Trung Văn, một người làm nghề, tiết lộ, người mua chủ yếu để bán sỉ cho các cửa hàng bán lẻ trong nội thành Hà Nội và các tỉnh lân cận. Khi tới tay người tiêu dùng, giá cả tăng lên gấp đôi, thậm chí gấp ba lần, chẳng hạn túi Michael Kors khóa tim giá nhập là 60.000 đồng/chiếc, các cửa hàng sẽ bán 180.000 đến 200.000 đồng, thậm chí có nơi bán 250.000 đồng nhưng vẫn đắt khách vì vừa túi tiền người mua.
Nghề làm giàu cho làng mới
Làng nghề Thao Nội còn là cái tên rất mới, mới xuất hiện vài năm gần đây, bên cạnh những làng nghề khảm trai Chuyên Mỹ, giầy da Phú Yên, làng nghề mộc Phúc Lộc... Những đại lý đầu tiên sản xuất túi da như Chín Na, Ngọc Linh, Thành Huệ... chia sẻ, ban đầu chưa nắm bắt kịp xu thế người tiêu dùng cũng như chưa có nguồn khách hàng ổn định nên còn bối rồi. "Sau nhiều nỗ lực và đúc rút kinh nghiệm, hiện chúng tôi đã nắm bắt được nhu cầu của khách hàng. Khách hàng cần gì là chúng tôi có" - chị Na ở đại lý Chín Na, cho hay.
Theo chị Linh (đại lý Ngọc Linh), trước đây chị có may quần áo, nhưng do nhu cầu của thị trường, vợ chồng anh chị bàn nhau chuyển sang may túi giả da. Sau vài năm, cơ sở của gia đình chị có 4 thợ may chính và 2 thợ đóng gói, chuyển hàng. Lượng khách hàng ngày càng tăng, từ nội thành Hà Nội, các tỉnh thành lân cận đến miền trong như Huế, Vinh... Họ có nhu cầu buôn sỉ theo lượng hàng sẵn có cũng như theo mẫu mã khách hàng đặt.
Chị Linh tâm sự: "Tuy còn nhiều khó khăn, nhưng việc sản xuất túi da thời trang mang lại nguồn thu nhập ổn định cho vợ chồng tôi và những người làm việc ở đây. Vì vậy, chúng tôi dự định sẽ mở rộng cơ sở sản xuất vào năm tới".
"Cái tên làng nghề Thao Nội rồi sẽ nổi tiếng không kém gì các làng nghề truyền thống của quê hương Phú Xuyên chúng tôi" bác Bình, cán bộ xã Hà Thao, chia sẻ.
Việc sản xuất hàng thời trang "fake" từ lâu trở thành một nghề, "ăn theo" những thương hiệu lớn trên thế giới. Tuy nhiên, việc làm này vi phạm Luật Sở hữu trí tuệ liên quan đến bản quyền của Việt Nam cũng như các nước, trong khi công tác kiểm tra kiểm soát ở ta còn lỏng lẻo.
 |
| Túi được vứt la liệt dưới, trong tủ chờ xuất bán |
 |
| Một mẫu túi Micheal Kors hàng fake giống chẳng kém hàng thật |
 |
| Ngay cả cái móc khóa cũng giống |
 |
| Kiểu dáng thời trang được cập nhật thường xuyên |
 |
 |
| Ra đến cửa hàng, túi được bán với giá cao gấp đôi, gấp ba |
Tuesday, December 23, 2014
Nguy hiểm của mô hình độc tài
Nguy hiểm của mô hình độc tài
Kính Hòa, phóng viên RFA2014-12-22
12222014-diemblog-kh.mp3
Mô hình “hậu cộng sản,” Nga, Việt Nam
Giá dầu sụt giảm một cách nhanh chóng và sự lao đao của nền kinh tế Nga là những tin tức hàng đầu thế giới trong tuần này. Chính nhờ lúc này mà nhiều người mới được biết rằng nước Nga, quốc gia rộng lớn nhất thế giới, hậu thân của đế quốc Liên xô một thời vang bóng, lại sống nhờ vào dầu mỏ với 60% ngân sách quốc gia dựa vào xuất khẩu vàng đen. Điều đó có nghĩa là quốc gia này không sản xuất được nhiều thứ có thể kiếm lợi, mà chỉ xuất khẩu tài nguyên để sống không khác nhiều quốc gia kém phát triển là mấy. Một người Nga nổi tiếng là ông Sergey Brin, người đồng sáng lập đại công ty Google nói rằng nước Nga chỉ là nước Nigeria nhiều dầu hỏa có tuyết phủ.
Điều gì làm cho một quốc gia khổng lồ nhiều tài nguyên lâm vào cảnh khó khăn như thế.
Facebooker Mai Tú Ân viết:
Có nhiều tiền nhưng không lo phát triển kinh tế lâu dài,chăm lo một quốc kế dân sinh mà chỉ lo củng cố bè đảng, để nạn tham nhũng tràn lan, bóp nghẹt đối lập, giữ quyền sinh sát tất cả, rồi xây dựng cái gì cũng to lớn để phùng xòe...
Mai Tú Ân có ý nói đến những công trình tráng lệ mà nước Nga hậu cộng sản xây dựng nên như Olympic Sochi vừa qua. Việc xây cất những công trình tráng lệ như vậy vốn cũng có lịch sử lâu đời từ thời mồ ma đế chế Soviet. Sau khi chủ nghĩa cộng sản sụp đổ, nước Nga đã thất bại trên con đường tiến lên một xã hội dân chủ pháp trị thực sự mà lại biến thành một xã hội được cai trị bằng một thể chế mà nhiều người coi là độc tài như Mai Tú Ân vừa nhắc.
Blogger Hiệu Minh cũng nhận xét về thể chế nước Nga hiện tại là một nhà nước độc tài, và đó cũng chính là nguyên nhân của sự lao đao khốn đốn ngày nay của người dân Nga:
Chế độ độc tài là môi trường kìm nén phát triển, tính toán sai lầm khi phân bổ tài nguyên và tiền bạc dựa trên cảm tính của một vài lãnh đạo, mà không tính toán khoa học.
Nêu yêu cầu Đảng CS độc tài toàn trị tự chuyển biến thành Đảng CS dân chủ để dân tin thì có tội gì? Vì dân thì dân theo, chống dân thì dân chống là lẽ thường. Yêu cầu đa đảng thì có tội gì?- Cựu Đại sứ Nguyễn Trọng Vĩnh
Đến đây hẳn quý thính giả nhớ lại câu chuyện về những tập đoàn quốc gia của chính nước Việt Nam, nơi nhiều vụ án tham nhũng xảy ra trong thời gian gần đây. Và nhiều người cũng nói là cuộc cải cách sâu rộng về kinh tế năm 1986 của Việt Nam tương tự chính biến 1990 của nước Nga, đã không đưa được đất nước trở thành một quốc gia pháp trị. Mô hình độc đảng vẫn duy trì, dẫn tới những tập đoàn kinh tế quốc gia kém hiệu quả, đồng thời tạo nên một môi trường cực kỳ màu mỡ cho nhũng lạm. Vụ tham nhũng lớn mà hiện nay công luận đang quan tâm lại liên quan đến người có công việc liên quan đến việc chống tham nhũng là ông cựu thanh tra chính phủ Trần Văn Truyền.
Ông Bùi Tín, một cựu đảng viên cao cấp của đảng cộng sản hiện đang lưu vong tại Pháp viết rằng:
Bộ máy Kiểm tra, Giám sát, Thanh tra, Kiểm sát, Tòa án của đảng và nhà nước VN cần giật mình, tỉnh giấc ngủ quá lâu và quá sâu, lập lại trật tự và luật pháp đã bỏ lỏng hầu như tê liệt. Đây là đề tài bị bỏ qua trong cuộc họp quốc hội vừa qua, cần bàn kỹ trong cuộc họp Trung ương đảng trong tháng cuối năm, mở đường cho việc chuẩn bị thiết thực cho Đại hội XII đang đến gần.
Công nhân với biểu tượng búa liềm trang trí thành phố Hà Nội vào năm mới. AFP photo
Lời kêu gọi lập lại luật pháp của ông Bùi Tín không phải là hiếm trong thời gian gần đây. Và thậm chí chính những nhà lãnh đạo cao cấp của đảng cộng sản Việt Nam cũng nói đến trong hơn mười năm qua. Nhưng kết quả vẫn là thứ hạng rất kém của quốc gia về sự minh bạch cũng như mức độ cảm nhận về tham nhũng được các tổ chức quốc tế công bố trong năm nay. Những kỳ đại hội của đảng mà ông Bùi Tín hy vọng liên tiếp trôi qua, người ta không thấy có gì thay đổi, mà lại thấy tự do ngôn luận vẫn bị kiểm soát, vẫn có những vụ bắt bớ blogger, những người bất đồng chính kiến xảy ra, và vụ mới nhất xảy ra là blogger Nguyễn Quang Lập chủ trang Quê Choa có rất nhiều độc giả bị bắt trong đầu tháng 12 mà nhiều người cứ ngỡ ngàng hỏi nhau rằng ông bị bắt vì chuyện gì! Vì ông Lập là một người vốn cẩn trọng?
Câu trả lời từ nhà văn Phạm Thị Hoài, người điều hành trang blog Pro&Contra rằng mọi bí quyết để an toàn trong một nhà nước chuyên chế đều vô nghĩa.
Con đường tự do dân chủ khó khăn
Trong lời kêu gọi trả tự do cho blogger Nguyễn Quang Lập, nhà báo Huy Đức viết:
Nguyễn Quang Lập chưa bao giờ có ý định làm một anh hùng. Dù những gì anh cống hiến ở Quê Choa là một sự hy sinh quả cảm. Bịt miệng một tiếng nói ôn hòa như blog Quê Choa chỉ có giá trị tự lên án. Nhà tù không phải là nơi dành cho một nhà văn muốn bày tỏ ý kiến một cách ôn hòa. Hãy trả tự do cho nhà văn Nguyễn Quang Lập.
Trong một lần trao đổi với chúng tôi sao khi nhà văn Nguyễn Quang Lập bị bắt, Giáo sư Nguyễn Thế Hùng cũng phát biểu tương tự một cách khôi hài rằng khi nhà nước Việt Nam bắt giữ những người phản biện ôn hòa như ông Lập chính là tự tay đập vỡ cái gương soi của mình, từ đó không thấy được các khiếm khuyết của chính mình mà sửa đổi.
Cuộc đấu tranh vì một xã hội dân chủ tại Việt Nam bằng ngôn luận đã và đang phát triển, cũng như đã và đang bị đàn áp.
Cựu Đại sứ Việt Nam tại Trung quốc Nguyễn Trọng Vĩnh viết:
Nêu yêu cầu Đảng CS độc tài toàn trị tự chuyển biến thành Đảng CS dân chủ để dân tin thì có tội gì? Vì dân thì dân theo, chống dân thì dân chống là lẽ thường. Yêu cầu đa đảng thì có tội gì? Nước ta trước đây đã từng có đa đảng mà Đảng Lao động Việt Nam vẫn giữ được vị trí lãnh đạo. Yêu cầu tam quyền phân lập mà các nước văn minh tiến bộ trên thế giới đều thực hiện thì có tội gì? Yêu cầu được hưởng các quyền công dân ghi trong Hiến pháp và hợp với Công ước Nhân quyền quốc tế thì có tội gì?
Những tội trạng đó có lý do không gì khác hơn là sự kiểm duyệt tự do ngôn luận của đảng cộng sản. Nhà văn Phạm Thị Hoài dường như có câu trả lời cho ông Nguyễn Trọng Vĩnh khi bà viết về chuyện kiểm duyệt ở Việt Nam:
Một cửa hàng bán các sản phẩm tuyên truyền cho ĐCS tại Hà Nội. AFP photo
Sự tồn tại của kiểm duyệt ở đất nước này là một bí mật ngang với sự độc quyền lãnh đạo của Đảng Cộng sản, chỉ khác là nó chưa được đảm bảo bằng hiến pháp.
Trong bối cảnh đó, những trang blog như Quê Choa của nhà văn Nguyễn Quang Lập, hay trang Ba Sàm của ông Nguyễn Hữu Vinh được bác sĩ Phạm Hồng Sơn đánh giá là có một tác động xã hội vô cùng lớn lao và tích cực. Và mọi người cũng nhớ lại là ông Nguyễn Hữu Vinh vẫn còn nằm trong nhà tù cùng với 33 blogger khác trên toàn cõi Việt Nam.
Bộ máy Kiểm tra, Giám sát, Thanh tra, Kiểm sát, Tòa án của đảng và nhà nước VN cần giật mình, tỉnh giấc ngủ quá lâu và quá sâu, lập lại trật tự và luật pháp đã bỏ lỏng hầu như tê liệt.- Ông Bùi Tín
Tuy thế cuộc đấu tranh giằng co giữa những người phản biện và dấn thân cho tự do ngôn luận với nhà cầm quyền độc đảng có vẻ như không tiến triển vì như lời bác sĩ Phạm Hồng Sơn mô tả sau đây:
Bên này, nhà độc tài ngày càng phát ra những ngôn từ, những động tác, hình thái mới gần hơn với dân chủ nhưng quyết không để cái gì làm tổn hại tới các thiết chế độc tài, bên kia, người bị trị cũng ngày càng xướng ra những phát ngôn ủng hộ dân chủ, biểu tỏ phản đối trấn áp tự do nhưng cũng quyết không làm điều gì tổn hại tới danh vị, đặc quyền bản thân do độc tài ban phát.
Nhà văn Phạm Thị Hoài nhận xét một cách cay đắng về thái độ của nhiều người Việt trong công cuộc đòi dân chủ và tự do cho chính mình:
Chúng ta có thể chờ đợi tất cả ở người Việt - và ở đây đang nói đến những người còn quan tâm đến thế sự thời cuộc - chỉ trừ sự đóng góp cụ thể và bền bỉ về tài chính. Tất cả, dù chia rẽ trong mọi quan điểm, đều đồng thuận trong tinh thần hưởng thụ miễn phí. Tự do, dân chủ, nhà nước duy pháp quyền là những thứ rất tốn kém.
Điều duy nhất chúng ta không làm là những hành động cụ thể, ở quy mô đủ rộng để có một tác động thực. Hàng trăm nghìn độc giả của anh sẽ quen rất nhanh khoảng trống anh để lại trên không gian ảo, như hàng trăm nghìn độc giả của Anh Ba Sàm.
Với một cái nhìn nhẹ nhàng hơn blogger Hiệu Minh viết rằng thói quen hình thành trong một thời gian dài dưới chế độ độc tài gây khó khăn không ít cho công cuộc dân chủ hóa đất nước ngày nay. Trong một bài viết về những đổi thay ở Mông cổ, một quốc gia hậu cộng sản, Hiệu Minh viết về tính phản biện của giới trí thức:
Bởi một thời gian dài, trí thức không được nghĩ khác những gì cấp trên cho phép. Không gian cho sáng tạo không còn nữa, trí tuệ độc lập càng không có giá trị. Điều đó ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển bởi không còn ai dám nói đến cái sai của hệ thống, còn lại là lớp nịnh hót cấp trên hoặc an phận thủ thường. Hệ lụy ấy kéo theo vài thập kỷ chưa có cơ hội sửa được, vì tư duy đã ăn thành lối mòn cũ kỹ.
Đó là những khó khăn rất lớn cho những quốc gia đang trong đà cải cách thoát khỏi chế độ độc tài mà nhiều người Việt Nam cũng đang hy vọng là đất nước mình đang ở trong giai đoạn đó. Họ hy vọng là vì mô hình độc tài rất khó để sửa chữa những lỗi lầm trong điều hành và quản trị đất nước.
Xin hãy nghe lời ông Mai Tú Ân so sánh sự sửa mình của chế độ độc tài và chế độ dân chủ,
Những sai lầm của một nền độc tài thì khác với sai lầm tương ứng của nền dân chủ. Nền dân chủ cũng sai lầm nhưng bởi bản chất, bởi sự phản biện, bởi sự tự ra đi...nên sai lầm của nền dân chủ còn có thể sửa được, luôn sửa chữa được và ít gây hại cho quốc gia. Ngược lại sai lầm của một nền độc tài, lãnh tụ độc tài là không thể sửa chữa được, hoặc với một cái giá quá đắt.
Cái giá đó phải chăng chính là việc đồng rúp của nước Nga sụt giá đến 60% chỉ trong vài tháng, và là hàng ngàn tỉ đồng nợ xấu của các tập đoàn nhà nước Việt Nam trong mấy năm qua?
Sunday, December 21, 2014
GIÓ ĐÃ XOAY CHIỀU ?
GIÓ ĐÃ XOAY CHIỀU ?
Tuần qua, có tin động trời ở Á Đông:
- Ls. Lâm Đậu Đậu, công chúa Đảng, con gái trưởng Thống chế Lâm Bưu, nổi dậy, đòi Đảng và Nhà nước Trung Cộng phải mở cuộc điều tra và lôi cổ CT Mao Trạch Đông ra trước “ánh sáng công lý” về tội ác kinh khiếp của Mao. Tổng cộng Mao Trạch Đông đã giết hại 84 triệu dân Tàu, hàng đầu là các đảng viên Trung Hoa Quốc Dân Đảng và bạn bè, họ hàng liên hệ sau năm 1949, các đại địa chủ, địa chủ, tư sản kể cả trí thức. Không có Lâm Bưu, Mao Trạch Đông không thoát qua 2 cuộc thanh trừng giữa Hữu phái, Tả phái và Đoàn phái. Lâm Bưu là tay chân thân tín nhất của Mao. Lâm Bưu là sáng tạo ra chiến thuật nhân hải tức đánh biển người, cầm đầu hơn một triệu quân tình nguyện tràn qua sông Áp Lục trong trận chiến Cao Ly. Các binh đoàn xếp hàng ngang hát bài “Phương Đông hồng” cứ thẳng tiến vào tuyến quân thù. Pháo binh Mỹ bắn đỏ nòng súng mà không chặn nổi. Hơn triệu quân tình nguyện này là quân QDĐ, là tân binh tuyển từ các gia đình “phản động”, QDĐ dẫn đầu rồi đến địa chủ, tư sản. Lâm Bưu thiêu trọn 900,000 quân tình nguyện ở Cao Ly.
LS Lâm Đậu Đậu – con gái TC Lâm Bưu
Con gái Lâm Bưu nay cũng trên dưới 70.
Bàn tay nào đưa con gái Lâm Bưu nổi dậy, khuấy động chọc trời trong khi di ảnh Mao vẫn còn treo ở Thiên An Môn và khắp nước? Một số bài trên mạng xuất hiện vài ngày đã bị kéo xuống. Ls. Lâm vẫn nhởn nhơ ở Bắc Kinh. Bà ta và Tập Cận Bình thuộc Đoàn phái, dòng chính của Hoàng tử – Công chúa Đảng, nòng cốt của Đảng, hơn cả công an và quân đội. Biến cố “rung rinh” cả chế độ và toàn hệ thống cố vấn An Ninh Tình Báo (ANTB) Hoa Lục: CT Tập Cận Bình hạ lệnh tống giam Chu Vĩnh Khang, nguyên trưởng ban an ninh – NC TƯĐ, Bộ trưởng An ninh đứng hàng thứ 9 trong Ban Thường trực TƯ ĐCSTH, trong số 27 UV Bộ Chính trị nhưng thực tế Chu Vĩnh Khang đứng hàng số 3 sau Ôn Gia Bảo, Thủ tướng. Dưới quyền Khang, công an, cảnh sát, công an chiến đấu, chưa kể nhiều triệu dân phòng. Đặc biệt, Chu Vĩnh Khang còn “sáng tạo” ra đạo binh chưa từng có trong thế giới văn minh loài người: sử dụng du đãng, du côn, cầm đầu các đường dây mafia, nắm các ngân hàng, rửa tiền, khai thác các sòng bạc, nắm và là chủ nhân ông các khách sạn chứa gái mãi dâm sang để theo dõi du khách, các phái đoàn ngoại quốc, đặc biệt là du khách đến từ Đài Loan và các cộng đồng Hoa kiều hải ngoại. Bộ công an và ANTB của VNCS bắt chước y chang Chu Vĩnh Khang. Cục tình báo Hoa Nam với vùng trách nhiệm bao gồm VN là chủ yếu, Miên Lào, Thái Lan. Chính cục tình báo này bao biện nhiều vấn đề. Nó có một bộ phận riêng, trách nhiệm đồng bào và chỉ đạo các hoạt động kinh tài tận các tỉnh và thành phố VN. Coi như Chu Vĩnh Khang nắm cả “thuộc địa” vô hình, vô ảnh VN. Nó đứng trên, đứng cạnh tòa đại sứ và các tổng lãnh sự.
Chu Vĩnh Khang
Chu Vĩnh Khang có cả ngàn cánh tay. Đặc biệt, Chu Vĩnh Khang rất quan tâm đến VN và Đài Loan. Bao kín và chặt Đài Loan từ biên giới Việt – Trung. Khang rất hiểm độc, tung thuốc phiện vào VN và từ VN đổ nha phiến vào Đài Loan qua ngả Sàigòn.
Dựa vào thế lực nào, Tập Cận Bình dám chơi mạnh tay như thế? Chu Vĩnh Khang vẫn được mô tả là một “đế quốc” trong một đế quốc Tàu Đỏ mênh mông phe đảng sau Khang rất lớn, bao trùm toàn quốc. Rõ rệt, TC đã chia năm xẻ bảy nhưng họ Tập còn đủ sức ráp lại một phe để có thể đương đầu với tay tổ Giang Trạch Dân, nay tuy bại liệt nhưng vẫn còn mạnh.
TẬP CẬN BÌNH VÀ LS LÂM...
Tố Mao Trạch Đông, hẳn Lâm công chúa Đỏ phải dựa vào một phe cánh nào mạnh lắm! Nó có thể làm đảo lộn tình huống xã hội, chính trị Hoa Lục hiện nay. Tập Cận Bình phía sau họ Lâm? Giới quan sát Hồng Kông cho rằng, họ Tập không dám đánh 2 cọp dữ: một là QĐTC tức Giải phóng quân vẫn còn nặng lòng với Mao, mặc dầu hiện nay đã qua thế hệ thứ 5, thứ 6. Cháu đích tôn của Mao Trạch Đông, sau khi tốt nghiệp trường võ bị cấp thiếu úy, chỉ 10 năm sau, nay đã lên Trung tướng. Dù đã qua thế hệ thứ 5, Mao thuyết Đại Hán bá quyền vẫn còn ảnh hưởng rất mạnh trong GPQ. Nhưng ít nhất họ Tập đã trị được phe Chu Vĩnh Khang, do ông ta nắm được GPQ, tập thể tướng lãnh trẻ, từ cấp Thượng tướng trở xuống. Bỏ tù họ Chu, sức mạnh họ Tập lên vùn vụt. Nhưng chưa chắc rằng họ Chu có thể bình an. Nước Tàu xưa nay vẫn là như thế. Dầu sao cho đến hôm nay, Tập Cận Bình vẫn là Hoàng đế Đỏ mạnh nhất sau thời Mao trạch Đông. Ông ta dám làm, hơn Mao là không dùng bạo lực đẫm máu như Mao. Ít nhất, Ls. Lâm có thể được họ Tập lờ đi trong vụ tố Mao, hẳn Tập vẫn chưa quên thời thiếu niên, trong Đoàn Thanh Niên CS, chàng đã chứng kiến cảnh cha chàng bị Mao đầy ải, bắt đi nông trường tập thể, mất chức Ủy viên TƯĐ (sau nhờ Đặng Tiểu Bình cứu, đưa lên hàng Phó Thủ tướng, còn để lại cho con một gia tài trên 300 Mỹ kim). Chắc Tập Cận Bình không dám cho nữ Ls Lâm đi xa hơn. Mao Trạch Đông vẫn còn là tiên chung của toàn Đảng.
Họ Tập phải hiểu rằng vẫn còn một tỷ lệ cao trong Đảng tôn thờ Mao. Bởi rõ rệt, Mao chỉ đội mũ CS Các Mác và Lê Nin, thực chất của Mao là chủ nghĩa Mao. Quí độc giả đồng hương muốn tìm hiểu chủ nghĩa Mao hay Mao thuyết, xin đến thư viện quốc hội Hoa Kỳ và nhiều đại học khác hỏi mượn bản dịch Việt ngữ toàn tập (Mao Trạch Đông – Toàn tập, nxb Sự Thật, HN 1960). Xin nói cho vui vậy thôi, hơi đâu mất công đọc làm gì, mất thì giờ vô ích. Đó chỉ là chủ nghĩa bạo động, bá quyền!
Nữ Ls Lâm đưa Mao Trạch Đông và tội ác của y ra ánh sáng, bà thật can đảm. Cha chết đã lâu, không còn gì thế lực, chỉ còn lại dư ảnh dư âm mà thôi, song cũng đủ gây rúng động toàn quốc. Trong khi, hơn 20 năm qua, hình ảnh Tôn Dật Tiên nổi bật lên toàn quốc. Lớp hậu duệ con cháu chắt Trung Hoa Quốc Dân Đảng nổi dậy trong tâm tư hình ảnh một thời của ông cha, chú bác, mà Mao Trạch Đông chỉ là con quỷ uống máu người. Tập Cận Bình và Lý Khắc Cường đang xây dựng lại hình ảnh đại lãnh tụ thế hệ mới, tạm nhìn được khả ái hơn. Dù vậy Ls Lâm, công chúa Đảng tố cáo Mao đang là cơn chấn động khắp Hoa Lục. Theo tin Hồng Kông 5-12 vừa qua, lác đác đã có nơi gỡ hình và hạ tượng Mao. Bên Tàu thế nào rồi bên ta cũng sẽ như thế....
.................
.................
NƯỚC TÀU ĐANG BIẾN...
Hãy so sánh giữa Mao và Tưởng, không thể so sánh Mao với Tôn Dật Tiên. Chắc chắn khởi từ nữ Ls họ Lâm, họ Mao sẽ bị “phanh thây” trên sách báo một ngày không xa. Đã lâu nay Tưởng Giới Thạch đang được phục hồi danh tự, chỉ nói một đời người bình thường: TT Tưởng Giới Thạch đạt được đủ 3 điều Phúc, Lộc, Thọ (tháng năm Tưởng về già, con ông – TT Tưởng Kinh Quốc – cưới cho cha một cô vợ bé), Tưởng có thêm một con trai giống ông như đúc. Phu nhân Tống Khánh Linh, theo đạo Tin Lành bỏ qua New York khi biết ông có vợ bé. Bà là phụ nữ đầu tiên trên thế giới được cả lưỡng viện quốc hội Mỹ họp khoáng đại đón tiếp bà nhân dịp kỷ niệm ngày sinh của bà ở Hoa Thịnh Đốn). Có lẽ, họ Tập theo chân họ Tưởng chăng để vượt Mao, Chu, Đặng, Tôn, Tưởng? HNV mấy năm nay quan sát họ Tập thấy ông khác thường. Mao rồi tới Đặng và Giang phải mất nhiều năm củng cố vây cánh và địa vị, Tập chỉ cần 2 năm đã thâu tóm cực quyền lãnh đạo: Chủ tịch nước kiêm Tổng bí thư Đảng, kiêm Trưởng ban quân sự TƯĐ tức Tổng quân ủy. Xưa Đặng Tiểu Bình chỉ là Phó Thủ tướng mà quyền khuynh thiên hạ do họ Đặng bám chặt Tổng quân ủy, gồm GPQ và các lực lượng nhân dân võ trang.
Subscribe to:
Posts (Atom)